Korzystny wyrok dla Fundacji Ochrony Zwierząt Vet-Alert
16.01.2026
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 grudnia 2023 r. (IV SA/Wa 1744/23) uznał, że na gruncie obecnie obowiązujących przepisów podmiot niebędący przedsiębiorcą nie może prowadzić lecznicy dla zwierząt w celach niezarobkowych. Po trzech latach sporu Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargi kasacyjne Fundacji Ochrony Zwierząt Vet-Alert oraz Rzecznika Praw Obywatelskich i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Spór toczy się od stycznia 2023 r. Wówczas Rada Zachodniopomorska Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w Szczecinie podjęła uchwałę o skreśleniu z ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt gabinetu weterynaryjnego prowadzonego przez Fundację Ochrony Zwierząt Vet-Alert.
Fundacja prowadziła gabinet weterynaryjny w celach niezarobkowych, a udzielane w nim usługi świadczyła nieodpłatnie. W związku z tym Fundacja nie była przedsiębiorcą i nie dysponowała wpisem ani do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, ani do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
W ocenie Rady Zachodniopomorskiej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w Szczecinie taki podmiot nie mógł zostać wpisany do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt.
Fundacja wniosła odwołanie od zapadłej uchwały, jednak Prezydium Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej utrzymało ją w mocy. W tym stanie rzeczy Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do toczącego się przed tym sądem postępowania przyłączył się również Rzecznik Praw Obywatelskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2023 r. (IV SA/Wa 1744/23) oddalił skargę Fundacji, przyjmując, że aby uzyskać wpis do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt, podmiot o to się ubiegający musi prowadzić działalność gospodarczą.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła zarówno Fundacja, jak i Rzecznik Praw Obywatelskich. Podnieśli oni, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania. Sąd nie wyjaśnił bowiem podstawy prawnej wydanego przez siebie rozstrzygnięcia. Ponadto – w ocenie skarżących – wyrok został wydany z naruszeniem art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt.
W ocenie Fundacji i Rzecznika Praw Obywatelskich lecznice dla zwierząt można prowadzić zarówno w celach zarobkowych, jak i niezarobkowych, a obecnie obowiązujących przepisów nie można interpretować w ten sposób, że nie dopuszczają one prowadzenia lecznicy przez podmiot nieprowadzący działalności gospodarczej w zakresie usług weterynaryjnych.
Wyrokiem z 16 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargi kasacyjne Fundacji i Rzecznika Praw Obywatelskich, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok naruszał art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak bowiem podkreślił sąd w ustnych motywach rozstrzygnięcia, uzasadnienie wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie było zbyt wąskie i nie oceniało istoty sprawy, a szereg argumentów podnoszonych przez strony w toku postępowania – w tym także te natury konstytucyjnej – zostało przez sąd bezpodstawnie pominiętych.
Ponieważ zaskarżony wyrok został uchylony ze względu na naruszenie przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny nie analizował dalszych zarzutów skarżących odnoszących się do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego. W związku z tym sprawa nie jest zakończona i znajdzie swój dalszy ciąg przed sądem pierwszej instancji, który ponownie rozstrzygnie, czy podmiot niebędący przedsiębiorcą może zostać wpisany do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt.
Fundację Ochrony Zwierząt Vet-Alert reprezentuje pro bono dr Maciej Kiełbowski, wspomagany przez Joannę Dudę.